Vyftig jaar ná ’n opstand wat gehelp het om Apartheid in Suid-Afrika uiteindelik jare later te beëindig, is daar min oor op die strate van Soweto wat die bloedvergieting daar herdenk.
Die skarlakenrooi verf wat eens bedoel was om die slagting van 16 Junie 1976 in die informele nedersetting buite Johannesburg uit te beeld, het lankal van die sypaadjies verdwyn wat lei na die plek waar die polisie op betogende swart skoolkinders losgebrand het, ’n keerpunt in die stryd teen wit minderheidsbewind.
Minstens 176 mense is dood, hoewel sommige beramings die dodetal op honderde plaas in die weke wat gevolg het, toe die harde optrede deur polisie ’n landswye opstand ontketen het.
Die vervaagde spore, sê Seth Mazibuko, is meer as net ’n kwessie van stedelike instandhouding, maar simboliseer ’n Suid-Afrika wat versuim om die nalatenskap van Soweto te eer of die toekoms te verwesenlik waarvoor sy kinders gesterf het.
LEES | Youth Day protest in Sea Point expected to draw hundreds
Mazibuko, wat destyds 16 jaar oud was, het gehelp om die optog van duisende swart studente te organiseer om te protesteer teen die verpligte gebruik van Afrikaans as onderrigtaal, die taal van die wit minderheidsregering.
Hy is daarna in hegtenis geneem en het sewe jaar in die tronk deurgebring, insluitend op Robbeneiland, waar anti-apartheidsleiers soos Nelson Mandela aangehou is.
Ná die einde van Apartheid in 1994, het die nuwe demokratiese regering 16 Junie as Nasionale Jeugdag verklaar, ’n openbare vakansiedag wat bedoel is om die opstand te herdenk.
Maar volgens Mazibuko word “die nodige respek vir daardie dag nie getoon nie”.
“Mense raak dronk en gaan dans oor die wat dood is. Dit is die hartseer deel van ons geskiedenis,” het hy gesê.