Aan die begin van hierdie jaar het Suid-Afrikaners in afgryse toegekyk toe verwoestende veldbrande landskappe regoor die Overberg verskroei het en niks agtergelaat het nie behalwe as, stilte en die dowwe herinnering aan wat eens was.
Vir baie was daardie brande ’n simbool van verlies. Maar vir landskapskunstenaar Leon Kluge was dit iets heel anders – dit was ’n storie wat gewag het om vertel te word. Dit is nou sowat ’n maand later, maar die goue toekenning waarmee sy skepping by die mees gesogte blom- en tuinvertoning op aarde, die RHS Chelsea-blommeskou, bly vir talle natuurskoonliefhebbers ’n gunsteling.
’n Kampioen keer terug
Leon Kluge is g’n vreemdeling by die RHS Chelsea-blommeskou nie. Nadat hy die heilige gronde van die Royal Hospital Chelsea in 2018 en 2019 as Suid-Afrika-verteenwoordiger betree het, het hy ’n reputasie opgebou as ’n ontwerper van uitsonderlike visie en botaniese briljantheid. Maar dit was sy triomfantelike terugkeer wat sy nalatenskap werklik bevestig het: Goud in 2024, goud in 2025, en nou, in 2026, weer goud. Vier verskynings.
Drie agtereenvolgende oorwinnings. ’n Nalatenskap geskryf in blomblare en deursettingsvermoë.
Aan sy sy, soos altyd, het sy regterhand Tristan Woudberg gestaan, saam met ’n fenomenale span van groenvingers wie se passie vir die fynbos-koninkryk selfs die mees ervare plantkundiges in die wêreld oortref.
“Ons Suid-Afrikaners kan trots wees op ons natuurlike erfenis, en uitstallings soos hierdie moedig die bewaring van ons kosbare flora aan,” het Kluge toe op Facebook gesê.
Met hierdie jongste goue medalje staan Suid-Afrika se Chelsea-totaal nou op ’n verbysterende 40 goue medaljes – ’n mylpaal wat nie net die skoonheid van die Kaapse floraryk weerspieël nie, maar ook die toewyding, kunsvaardigheid en volharding van elke span wat nog ooit die Suid-Afrikaanse vlag na die skouterrein geneem het.
Volgens Kluge wou hy vanjaar se uitstalling, “Life After Fire”, van vernietiging na dialoog omskep. “Ons wou ’n asemrowende venster oopmaak op die natuurlike skoonheid en biodiversiteit wat ontstaan nadat veldbrande deur die Kaapse Florastreek beweeg het. In sy kern ondersoek die uitstalling die treffende dualiteit van vernietiging en vernuwing wat vuur in die fynbos-ekosisteem bring. En dit doen dit met ’n rouheid en skoonheid wat besoekers sprakeloos gelaat het,” het hy verduidelik.
Die uitstalling is ’n dramatiese agtergrond van verbrande Protea-skelette – verwronge, donker en spookagtig mooi – verweef saam met ’n goue, vloeiende stroom. Verkoolde hout raam die kante en skep die verkoolde landskap wat ná ’n veldbrand oorbly.
Dit is ’n toneel van eindes. Maar soos jy dieper beweeg, verander alles. Dennaald-Proteas skep ’n treffende kontras wat die besoeker lei na ’n oase van stroomlewende plante – Painted Lady, Guernsey Lily, Spinning Top en Chincherinchee, saam met skouspelagtige bolplante, orgideë en veldblomme wat uitbars in daardie wonderlike eerste seisoen ná die vlamme verby is.
Suid-Afrika se geliefde nasionale blom, die Koningsprotea, neem trots die hoofposisie saam met die Giant Woollybeard, Early Mountain Queen en Snow Leopard Proteas in – elkeen ’n bewys van die buitengewone veerkragtigheid en rykdom van die Kaapse flora.
In totaal sluit die indrukwekkende uitstalling meer as 20 000 stingels vars snyblomme in, alles afkomstig van fynbosplase regoor die Wes-Kaap. ’n Lewende liefdesbrief vol blomme aan die land wat dit geïnspireer het.
Die pad na goud was nie sonder uitdagings nie. Vanjaar het reën en storms gedreig om die hele projek te ontspoor en die kritieke venster waarbinne blomme geoes en van Suid-Afrika na die Verenigde Koninkryk vervoer moes word, in gevaar gestel.
“Dit was ’n wedloop teen weer, teen logistiek, teen die elemente self en Span SA het dit sonder huiwering gedoen. Elke medewerker, elke produsent, elke stingel het getel. En saam het hulle iets werklik buitengewoon gelewer,” het Kluge gesê.