As jy na Rassie Erasmus oor die keuse van Quan Horn op losskakel luister, het dit vinnig duidelik geword dat dié idee nie syne was nie.
Die Springbokke se aanvalsafrigter, Tony Brown, was die meesterbrein. Die skuif is ook nie ongewoon nie. Willie le Roux, Beauden Barrett, Marcus Smith, Thomas Ramos, Damian McKenzie en Santiago Carreras het dit almal gedoen.
Gesien uit die oogpunt van Brown is dit ’n baie sinvolle idee. Brown was nog nooit ’n afrigter wat truinommers in boksies plaas nie. Sy denkwyse is breër.
Met sy Nieu-Seelandse wortels word die losskakel en binnesenter nie as afsonderlike rolle beskou nie, maar eerder ’n ondersteunende rol met gedeelde verantwoordelikhede.
Hy was immers self ’n losskakel en binnesenter. Hy het ook verskeie spelers in die verlede rondgeskuif. By die Otago Highlanders het hy Josh Ione en Mitch Hunt tussen losskakel en heelagter geskuif.
Hy voel gemaklik om te vra watter speler die spel voor moet organiseer en watter speler dit van agter af moet beheer, eerder as om aan te neem dat die truinommer die rol bepaal. Hy heg meer waarde aan rugby-intelligensie en vaardighede as aan rigiede posisie-etikette.
Die Bok-assistentafrigter, Mzwandile Stick, vertel dat Brown kort nadat hy by die Springbokke aangesluit het, gesê het hy wil Lukhanyo Am op binnesenter (12) probeer. Dit is nie so dramaties soos Horn op losskakel (10) nie, maar dit spruit uit dieselfde denkwyse. Die nommer op die agterkant van die trui maak nie saak nie.
Wanneer dit by Horn kom, is iets anders aan die gebeur. Sowat ’n maand gelede het die Sharks-afrigter JP Petersen die jong Zekhethelo Siyaya van heelagter na losskakel geskuif.
Die rede daarvoor is met hedendaagse verdedigingspatrone moet jy onmiddellik geleenthede op die aanval benut voordat dit gestuit word.
Jou losskakel kan nie soos van ouds ’n generaal in die agterlyn wees nie, hy moet blitsvinnig iets laat gebeur.
Horn kan vinnig aftrap en ook direk speel – iets wat moontlik die Springbokke se oog getrek het. Ons sal moontlik Saterdag sien dat hy die tradisionele rol vervul, maar soms direk speel en die Barbarians aan die binnekant met goeie voetwerk aanval.
Dit gaan oor voetwerk, maar dit gaan ook oor die vasberadenheid om die bal lewendig te hou, ’n bal weg te kry of met ’n sterk dryf deur die kontak te werk, die bal op jou eie voorwaardes te plaas en balbesit te beskerm. Dit is Quan se ongelooflike lae hanteerfoute en kalmte onder druk wat daartoe gelei het dat hy die verantwoordelikheid gekry het om die bal reguit in die arms van die verdedigers in te neem.
Ja, jy moet ’n verdediging sag maak, maar jy moet ook een stap voor hulle bly. Die beste losskakels speel kat-en-muis met verdedigers, wys hulle verskillende prentjies, skep verskillende verwagtings en laat hulle nooit gemaklik voel nie.
Die een oomblik beweeg jy wyer van agter jou voorspelers uit, die volgende oomblik speel jy plat op die verdedigingslyn, dan dra jy self die bal in kontak in, en as die verdediging van agter af begin opstoot, skop jy na die hoeke. Quan het vanjaar die meeste suksesvolle 50/22-skoppe in die VRK aangeteken, boonop met ‘n waardevolle linkervoet. Tussen sy baldra en skopwerk kan hy dus ’n groot kopseer wees vir enige verdediging wat probeer om hulself te vestig.
Die eerste beswaar teen die skuif van ’n heelagter na losskakel gaan gewoonlik oor beheer. Kan jy ’n wedstryd bestuur? Kan jy die regte besluite neem? Kan jy in die nouer verdedigingskanale verdedig? Kan jy kalmte bring?
Op losskakel kom die druk vinniger. Die verdedigingslyn is nader. Die aangee-vensters is kleiner. Die bal wat jy ontvang is dikwels stadiger en minder netjies. Jou skopspel word meer blootgestel.
Jy moet die voorspelers bestuur, hoe jy uit jou eie gebied uit kom beplan, die tempo bepaal, veldposisie beheer en die druk van die telbord hanteer. ’n Heelagter kan sy oomblikke kies. ’n Losskakel kan nie. Die spel kom na jou toe, of jy daarvan hou of nie. Dít is die toets wat Quan sal moet slaag.
Maar hy bied wel sy spanne die moontlikheid van ’n ander soort losskakel: Nie net ’n klassieke generaal wat veldposisie kan beheer nie, nie ’n behoudende beheerder nie, nie ’n wisselvallige vaardigheidsspeler nie, en ook nie ’n blitsvinnige superster nie, maar eerder ’n kalm, selfversekerde, vaardige, fisieke, betroubare en slim speler met die bal in die hand.
Ons sal sien hoe dit verloop, maar hy kan dalk net die mees afgeronde opsie op losskakel wees waaroor die Springbokke beskik.
- Oom Rugby is ’n gewilde rugby-ontleder met meer as 40 000 volgelinge aanlyn en skryf nou weekliks vir Die Papier.