Die Organisasie teen Belastingmisbruik (Outa) het ’n beroep gedoen op die verwydering van die minister van hoër onderwys, Buti Manamela, ná sy besluit om die Nasionale Studente Finansiële Hulpskema (NSFAS) onder administrasie te plaas, en beskryf die stap as die gevolg van voorkombare leierskapsmislukkings.
In ’n verklaring wat dié week uitgereik is, het Outa aangevoer dat die plasing onder administrasie nie ’n beslissende ingryping is nie, maar eerder ’n erkenning dat die leierskap versuim het om op duidelike waarskuwingstekens te reageer.
“Die plasing van NSFAS onder administrasie is nie ’n geïsoleerde gebeurtenis nie. Dit is die hoogtepunt van ’n volgehoue versuim om beslissend leiding te neem,” het die organisasie gesê.
Agtergrond tot die krisis
Manamela is in Julie 2025 as minister aangestel nadat president Cyril Ramaphosa Nobuhle Nkabane uit die pos verwyder het. Voor dit het Manamela sedert 2017 as adjunkminister gedien, wat hom byna ’n dekade se institusionele kennis gegee het.
NSFAS het in Februarie 2025 onder Freeman Nomvalo uit administrasie gekom, met ’n nuwe raad onder leiding van dr. Karen Stander. Die organisasie het gedurende dié tydperk aanvanklike tekens van herstel getoon.
Stander het egter op 2 November 2025 bedank en interne spanning binne die raad en inmenging in kritieke aangeleenthede, insluitend die aanstelling van ’n permanente uitvoerende hoof, as redes aangevoer. Minstens drie ander raadslede met finansiële kundigheid het daarna ook bedank, wat die raad se bestuursvermoë verswak het.
Outa het gesê dat hierdie vakatures nie dringend gevul is nie, ondanks die duidelike risiko’s van institusionele onstabiliteit.