Die hooggeregshof in Bloemfontein het verlede week die Suid-Afrikaanse Polisiediens in die Vrystaat beveel om hul wetlike verpligtinge na te kom insake verlore of gesteelde vuurwapens uit bestorwe boedels.
Legally Armed South Africa (Pty) Ltd het die aansoek teen die minister van polisie en verskeie hoëvlak polisiekommissarisse gebring.
Die aansoeker, wat eksekuteurs en andere bystaan met die hantering en lisensiëring van vuurwapens in boedels, het aangevoer die polisie het vir jare geweier of versuim om saakdossiere oop te maak vir vuurwapens wat as verlore of gesteel aangemeld is.
Dié bevel wat versoek is, is om administratiewe traagheid in die Vrystaatse polisie te verbreek.
LEES | Court finds advocate acted in bad faith in Lekota financial case
Volgens hofstukke het die versuim die afhandeling van talle bestorwe boedels belemmer. Die aansoeker het aangevoer sedert 2010 is daar honderde vuurwapens uit bestorwe boedels regoor die land waarin die polisie weier om dossiere oop te maak.
Regter S. Naidoo het bevind die polisie se optrede lei daartoe dat honderde vuurwapens nie op die nasionale register (EFRS) verskyn nie, wat die risiko verhoog dat die wapens in die verkeerde hande beland en vir ernstige misdaad gebruik word.
Die polisie het die aansoek teengestaan en onder meer aangevoer dat hulle nie verplig kan word om interne ondersoekmetodes soos die EFRS-stelsel te gebruik wat as “argaïes” beskou kon word nie.
Die regter het die polisie se verweer as “oppervlakkig en opportunisties” beskryf en bevind hulle slaag nie daarin om ’n werklike geskil oor die feite te bewys nie.
LEES | Police station shooting: Constable in custody after weekend of violence
Die polisie is kragtens die Vuurwapenbeheerwet (Wet 60 van 2000) verplig om dadelik op te tree wanneer ’n vuurwapen as verlore of gesteel aangemeld word.
Die hof het gelas die polisie moet onmiddellik alle verslae van verlore of gesteelde vuurwapens in die Vrystaat verwerk en dossiere oopmaak.
Die polisie moet binne 30 dae saaknommers verskaf vir alle nuwe aanmeldings. Vir historiese gevalle, waar die polisie voorheen geweier het om saam te werk, moet saaknommers en bewys van registrasie op die EFRS-stelsel binne 180 dae verskaf word.
Die polisie moet kwitansies uitreik vir enige vuurwapens of ammunisie wat by hulle ingelewer word.
Die minister van polisie en die ander respondente is voorts beveel om die koste van die aansoek te betaal.