Brandbestryders in Frankryk en Spanje, wat teen onbeheerde veldbrande veg wat reeds meer as 300 000 mense gedwing het om te vlug, is Sondag oorweldig namate die onvoorspelbare brande verder versprei het.
Die suidwes-Franse stad Bordeaux, in die hart van ‘n bekende wynstreek, word bedreig, terwyl ‘n groot snelweg en spoorlyne afgesluit is.
In Spanje is nog dorpe in die brandgebied wes van Madrid oornag ontruim, terwyl ‘n nuwe brandfront naby die kusstad Valencia ontstaan het.
Frankryk staar ‘n “historiese situasie” in die gesig, het premier Sebastien Lecornu laat Saterdag gesê.
Die veldbrand in die suidweste en die daaropvolgende ontruimingsoperasie is volgens owerhede een van die grootste sedert die Tweede Wêreldoorlog, met meer as 250 000 mense wat beveel is om die gevaargebied te verlaat.
Die Franse minister van binnelandse sake, Laurent Nunez, het Sondag op X gesê die situasie bly “uiters ongunstig” vir veldbrande regoor Frankryk.
Meer as 5 200 brandbestryders, soldate en militêre polisie is ontplooi om die inferno in die Gironde-streek te bestry, waar die vlamme al hoe nader aan Bordeaux beweeg.
Die dorp Cestas, naby Bordeaux se suidwestelike grens, was volgens burgemeester Jerome Steffe feitlik verlate, met slegs ‘n handjievol van sy 17 000 inwoners wat geweier het om te ontruim.
“Hierdie brand is onvoorspelbaar. Elke keer as ons dink ons het dit onder beheer, verras dit ons op die slegste moontlike manier,” het hy gesê.
“In hierdie stadium is dit onmoontlik om te sê waar die brand gaan eindig.”
Nuwe brande in Spanje
Die veldbrand het ook gelei tot die ontruiming van gewilde vakansieoorde langs Frankryk se Atlantiese kus. Lugfoto’s toon dat huise in die kusdorpie Le Porge deur die vlamme verwoes is.
‘n Afsonderlike veldbrand in die aangrensende Landes-streek, wat reeds 30 000 mense gedwing het om te vlug, is volgens die plaaslike prefektuur beter onder beheer, maar nog nie geblus nie.
Brandbestryders sukkel steeds weens onstuimige winde, het ‘n woordvoerder gesê.
In Spanje het owerhede gesê sterk winde dryf die veldbrande suid van Madrid weg van die hoofstad af, maar dwing nog dorpe op die brand se roete om te ontruim.
Die Spaanse minister van binnelandse sake, Fernando Grande-Marlaska, het gesê die windspoed – wat na verwagting sal afneem – sal deurslaggewend wees vir die sukses van die brandbestryding.
Terselfdertyd het ‘n nuwe brand honderde kilometers verder oos, naby die Mediterreense stad Valencia, ontstaan.
Minstens 15 000 mense is daar ontruim, benewens die 60 000 wat reeds uit gebiede naby Madrid gevlug het.
“Dit is buite ons vermoë om die brand te blus,” het Valencia se streekspresident, Juanfran Perez Llorca, gesê.
Pilar Bernabé, die sentrale regering se verteenwoordiger in Valencia, het gesê die nag was besonder intens en dat die brandbestryders die gunstige oggendtoestande benut voordat die weer later versleg.
Saterdag is een persoon in ‘n kleiner, afsonderlike veldbrand naby Valencia dood.
Dit is die enigste burgerlike sterfte wat tot dusver in Spanje aangemeld is. In Frankryk is twee brandbestryders Woensdag naby Bordeaux dood.
Die Spaanse premier, Pedro Sánchez, wat die brandgebied vir die tweede keer in 24 uur besoek het, het gewaarsku dat moeilike ure voorlê, hoewel hy gesê het daar is ook positiewe tekens dat die brande onder beheer gebring kan word.
Uitgedroogde woude
Woude in Frankryk en Spanje is sedert Mei deur opeenvolgende hittegolwe en droogte uitgedroog. Wetenskaplikes waarsku dat aardverwarming die toestande skep vir meer gereelde en erger uiterste weerstoestande, met Europa as die vasteland wat die vinnigste opwarm.
Brandbestryders in albei lande veg reeds langer as drie dae ononderbroke teen die vlamme en is uitgeput.
Frankryk en Spanje het albei hulp van ander lidlande van die Europese Unie ontvang. Vyf vliegtuie, twee helikopters en ‘n Switserse brandbestrydingspan is na Frankryk gestuur, terwyl vier vliegtuie uit ander lande in Spanje ontplooi is.
Frankryk gebruik ook nou ‘n spesiaal aangepaste A400M-militêre vragvliegtuig wat tot 20 ton water of brandvertragende middel op ‘n slag kan uitgooi. Dit sluit aan by nog 18 vliegtuie wat die brande uit die lug bestry.
Spanje het na berig word minstens 29 vliegtuie in die lug om die veldbrande naby Madrid te bekamp.