Nie ’n enkele metropolitaanse munisipaliteit het ’n skoon oudit in die 2024/25-boekjaar behaal nie, ten spyte daarvan dat metros 54% van die totale plaaslike regeringsuitgawes uitmaak en miljoene Suid-Afrikaners bedien.
Die organisasie Outa het gewaarsku dat inwoners steeds die prys betaal vir swak bestuur, gebrekkige begroting, mislukkings in verkrygingsprosesse en ’n gebrek aan gevolge vir wanbestuur oor die plaaslike regeringsfeer heen.
Die ouditeur-generaal, Tsakani Maluleke, se 2024/25 plaaslike regeringsoudit-uitkomste bevestig dat Suid-Afrika se munisipale krisis steeds diep gewortel is, ondanks geringe verbeterings in sekere ouditaanwysers.
Hoewel meer munisipaliteite finansiële state betyds ingedien het en 61% uiteindelik ongekwalifiseerde ouditmenings ontvang het, waarsku Outa dat dit nie as ’n gesonde plaaslike regeringstelsel beskou moet word nie.
Metro-mislukkings raak miljoene
Die ouditeur-generaal het opgemerk dat metro-oudituitkomste verder verswak het in 2024/25, wat dui op ’n onvermoë om goeie finansiële bestuur, verantwoordbaarheid, deursigtigheid en institusionele integriteit te vestig wat nodig is vir volhoubare dienslewering.
“Inwoners betaal elke jaar meer vir tariewe, belasting, elektrisiteit, water, sanitasie en vullisverwydering, maar baie ervaar steeds ineenstortende infrastruktuur, rioollekkasies, waterverliese, slaggate, kragonderbrekings en verswakkende munisipale dienste,” het Julius Kleynhans, uitvoerende bestuurder by Outa, gesê.
“Mense is moeg daarvoor om vir mislukking te betaal. Slegs 39 munisipaliteite het skoon oudits behaal. Dit is net 15% van plaaslike regering. Enigiets minder as ’n skoon oudit, insluitend ’n ongekwalifiseerde oudit met bevindings, dui op swakhede in bestuur, nakoming, finansiële bestuur of prestasieverslagdoening.”